İçeriğe geç
0 (362) 438 40 52

İcra ve İflas

Ödeme Emrine İtiraz: Süre, Yöntem ve İtirazdan Sonra Neler Olur?

İlamsız ve kambiyo takiplerinde ödeme emrine itiraz süreleri, itirazın nasıl ve nereye yapılacağı, imzaya itiraz, mal beyanı, itirazın iptali ve kaldırılması, menfi tespit ve istirdat davaları.

Kısaca

  • İlamsız takipte ödeme emrine tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilir; süresinde yapılan itiraz takibi durdurur.
  • Çek, bono ve poliçeye dayalı takipte itiraz süresi beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır; takip kendiliğinden durmaz.
  • İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; belirtilmezse imza kabul edilmiş sayılır.
  • Süre kaçırılırsa takip kesinleşir; borç yoksa menfi tespit, ödendikten sonra istirdat davası açılabilir.

Bir sabah kapıya gelen ya da e-Tebligat adresine düşen ödeme emri, çoğu kişi için kaygı vericidir. Oysa ödeme emri, alacaklının yalnızca bir alacak iddiasıyla başlattığı takibin ilk adımıdır; borçlunun bu iddiaya karşı çıkma hakkı vardır. Bu hakkın kullanılabilmesi ise kısa bir süreye bağlıdır. Bu yazıda ödeme emrinin türlerine göre itiraz süresini, yöntemini ve itirazdan sonra gelişebilecek süreci anlatıyoruz.

Önce ödeme emrinin türüne bakın

Ödeme emrinin üzerinde takip yolu yazar. Bu bilgi, itiraz süresini ve yerini belirler:

  • İlamsız takip (genel haciz yolu): Bir sözleşme, fatura ya da herhangi bir belgeye dayanan alacaklar için başlatılır. Ödeme ve itiraz süresi yedi gündür.
  • Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu: Çek, bono veya poliçeye dayanır. Ödeme süresi on gün, itiraz ve şikâyet süresi beş gündür.
  • İlamlı takip: Mahkeme kararına ya da ilam niteliğindeki bir belgeye dayanır. Bu takipte borca itiraz edilemez; ancak borcun ödendiği ya da zamanaşımı gibi sınırlı sebepler icra mahkemesinde ileri sürülebilir.

Süreler ödeme emrinin tebliğ edildiği günü izleyen günden başlar. Elektronik tebligatta tebligat, alıcının adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Son gün resmî tatile denk gelirse süre, tatili izleyen ilk iş gününün mesai bitimine uzar. Son günü sitedeki yasal süre hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

İlamsız takipte itiraz nasıl yapılır?

İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine dilekçeyle ya da sözlü olarak yapılır; başka bir yerdeki icra dairesi aracılığıyla ya da UYAP Vatandaş Portalı üzerinden de gönderilebilir. İtirazda dikkat edilmesi gerekenler:

  • Borcun tamamına mı, bir kısmına mı? Kabul edilen bir bölüm varsa, itirazın hangi kısma yönelik olduğu açıkça yazılmalıdır.
  • Faize ve fer’ilere itiraz: Faiz oranına, faiz başlangıç tarihine ve işlemiş faize ayrıca itiraz edilebilir.
  • İmzaya itiraz: Takibin dayandığı belgedeki imza borçluya ait değilse bu durum açıkça belirtilmelidir; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır.
  • Yetkiye itiraz: Takip yetkisiz bir icra dairesinde başlatılmışsa yetki itirazı da süresi içinde yapılmalıdır.

Süresinde yapılan itirazla takip durur. Alacaklı artık takibe kendiliğinden devam edemez; devam edebilmesi için mahkemeye başvurması gerekir.

Kambiyo senedine dayalı takipte itiraz

Çek, bono ya da poliçeye dayalı takipte itiraz icra dairesine değil, icra mahkemesine yapılır ve süre beş gündür. Borçlu senedin kambiyo senedi niteliğini taşımadığını, borcun ödendiğini, zamanaşımına uğradığını ya da senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürebilir. Bu takipte itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz; icra mahkemesi itirazı ciddi bulursa takibin geri bırakılmasına karar verebilir. İmzaya itiraz haksız çıkarsa borçlu aleyhine para cezası ve tazminata hükmedilebileceği de unutulmamalıdır.

Mal beyanı yükümlülüğü

İlamsız takipte borçlu, ödeme süresi içinde borcunu ödemez ya da itiraz etmezse, malvarlığını icra dairesine bildirmekle (mal beyanı) yükümlüdür. Mal beyanında bulunmayan ya da gerçeğe aykırı beyanda bulunan borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine disiplin hapsine karar verilebilir.

İtirazdan sonra: alacaklı ne yapabilir?

İtirazla duran ilamsız takibe devam edebilmek için alacaklının iki yolu vardır:

  • İtirazın iptali davası: İtirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede açılır. Alacak her türlü delille ispatlanabilir. Mahkeme itirazı haksız bulur ve alacak likitse, borçlu aleyhine alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedebilir.
  • İtirazın kaldırılması: Alacaklının elinde imzası ikrar edilmiş ya da resmî bir belge varsa, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir.

Takip haksız ve kötü niyetli bulunursa, aynı oranda tazminata bu kez alacaklı aleyhine hükmedilebilir.

İtiraz süresini kaçırdıysanız

Süresinde itiraz edilmeyen takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Ancak bu, borcun gerçekten var olduğu anlamına gelmez:

  • Borcu olmadığını düşünen borçlu menfi tespit davası açabilir. Takipten sonra açılan bu davada mahkeme, belirli bir teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesini durdurabilir.
  • Borcu olmadığı hâlde ödemek zorunda kalan borçlu, ödemeden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açarak ödediğini geri isteyebilir.
  • Ödeme emri usulsüz tebliğ edilmişse, tebliğin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla başvurulabilir; tebliğin usulsüz bulunması hâlinde itiraz süresi gerçek öğrenme tarihine göre değerlendirilir.

Akılda tutulacak süreler

İlamsız takipte itiraz
Tebliğden itibaren 7 gün (icra dairesine)
Kambiyo takibinde itiraz
Tebliğden itibaren 5 gün (icra mahkemesine)
İtirazın iptali davası
İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl
İtirazın kaldırılması
İtirazın tebliğinden itibaren 6 ay
İstirdat davası
Ödemeden itibaren 1 yıl

Sık sorulan sorular

İtiraz için gerekçe yazmak zorunlu mu?

İtirazın kapsamını açıkça belirtmek önemlidir: borcun tamamına mı, bir kısmına mı, faize mi ve imzaya mı itiraz edildiği yazılmalıdır. İtirazın gerekçesinin de açık olması, itirazın iptali ya da kaldırılması aşamasında borçlunun savunmasını güçlendirir.

İtiraz ettim, maaşıma haciz gelebilir mi?

İlamsız takipte süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; alacaklı itirazın iptali ya da kaldırılması kararı almadan haciz yapamaz. Kambiyo takibinde ise itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz.

Zamanaşımına uğramış borç için ödeme emri geldi; ne yapmalıyım?

İcra dairesi zamanaşımını kendiliğinden dikkate almaz. Zamanaşımı, ilamsız takipte ödeme emrine itirazda, kambiyo takibinde icra mahkemesine yapılacak başvuruda ileri sürülmelidir.

Ödeme emrindeki borcun bir kısmını kabul ediyorum; ne yapmalıyım?

Kabul ettiğiniz kısım için itiraz etmeyip yalnızca kalan kısma itiraz edebilirsiniz. Bu durumda takip, itiraz edilmeyen kısım bakımından kesinleşir ve o kısım için ödeme ya da haciz süreci devam eder.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumlar mevzuat ve güncel yargı kararları dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla yapılır; randevu için telefon, WhatsApp ya da e-posta kullanılabilir. Büro Havza’da, 25 Mayıs Mahallesi’ndeki Erdoğan İş Merkezi’nin ikinci katındadır. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi