İçeriğe geç
0 (362) 438 40 52

Taşınmaz, alacak ve ticaret

İcra ve iflas hukuku

Alacak takibi, ilamlı ve ilamsız takipler, ödeme emrine itiraz, maaş haczi, haczedilemeyecek mallar, istihkak, menfi tespit ve istirdat davaları, iflas ve konkordato.

Belge üzerinde mühür

İcra ve iflas hukuku, ödenmeyen bir alacağın devletin zorlayıcı gücüyle tahsil edilmesini ve bu süreçte borçlunun korunmasını birlikte düzenler. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’na göre takipler bugün UYAP üzerinden elektronik olarak açılır ve ödeme emirleri büyük ölçüde e-Tebligat ya da posta yoluyla tebliğ edilir. Alacaklı için doğru takip yolunun seçilmesi, borçlu için ise ödeme emrine süresinde ve doğru gerekçeyle itiraz edilmesi dosyanın gidişatını belirler. Haczedilemeyecek mallar, maaş haczinin sınırları ve üçüncü kişilerin istihkak iddiaları da bu alanın günlük konularıdır.

Bu alandaki başlıca konular

  • Senet, sözleşme, fatura ve kira alacakları için icra takibi
  • Ödeme emrine itiraz, imzaya ve borca itiraz, şikâyet
  • İtirazın iptali ve kaldırılması, menfi tespit ve istirdat davaları
  • Maaş haczi, haczedilemezlik şikâyeti ve meskeniyet itirazı
  • İstihkak davaları ve üçüncü kişilerin haciz itirazları
  • İflas, konkordato ve sıra cetveli uyuşmazlıkları

Takip yolunun seçimi

Alacağın dayandığı belge takip yolunu belirler. Mahkeme kararı ya da ilam niteliğinde bir belge yoksa ilamsız takip başlatılır; borçlunun ödeme emrine yedi gün içinde itiraz etmesi takibi durdurur. Alacak çek, bono veya poliçeye dayanıyorsa kambiyo senetlerine özgü haciz yolu kullanılabilir; bu yolda itiraz süresi beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır. Kesinleşmiş ya da icrası ertelenmemiş bir mahkeme kararı veya ilam niteliğinde belge (örneğin arabuluculuk anlaşma belgesi) varsa ilamlı takip yapılır. Kira alacakları ve tahliye için ayrıca kiralanan taşınmazların tahliyesine özgü takip yolları bulunur. Alacak ipotek ya da rehinle güvencelenmişse önce rehnin paraya çevrilmesi yoluna gidilir.

Ödeme emrine itiraz ve sonrası

Borçlu, ödeme emrine itiraz ederken borcun tamamına ya da bir kısmına, faize ve imzaya ayrı ayrı itiraz edebilir; imzaya itirazın açıkça yapılması gerekir, aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır. İtirazla duran ilamsız takibe devam etmek için alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir ya da elindeki belge uygunsa altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Haksız itiraz eden borçlu aleyhine, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilebilir. İtiraz süresini kaçıran borçlu ise borcu olmadığını menfi tespit, ödedikten sonra istirdat davasıyla ileri sürebilir. Ayrıntılar: ödeme emrine itiraz.

Maaş haczi ve haczedilemeyecek mallar

Maaş ve ücretlerin tamamı haczedilemez; haciz miktarı, borçlu ile ailesinin geçimi için gerekli tutar dikkate alınarak ve maaşın dörtte birinden az olmamak üzere belirlenir. Aynı maaşa birden fazla haciz gelirse hacizler sıraya konur; nafaka alacakları ise önceliklidir. Kanun, borçlunun ve ailesinin yaşamını sürdürebilmesi için bazı malları haczedilemez saymıştır: zorunlu ev eşyası, mesleğin sürdürülmesi için gerekli araç ve gereçler, çiftçi borçlunun kendisi ve ailesinin geçimi için zorunlu arazisi, çift hayvanları ve tarım aletleri ile borçlunun hâline uygun evi bunların başında gelir. Bu malların haczedilmesi hâlinde, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir. Ayrıntılar: maaş haczi ve haczedilemeyecek mallar.

İstihkak, iflas ve konkordato

Borçlunun evinde ya da işyerinde haczedilen bir malın kendisine ait olduğunu ileri süren üçüncü kişi, istihkak iddiasında bulunabilir; mülkiyet karinesi ve ispat yükü, malın haciz sırasında kimin elinde bulunduğuna göre belirlenir. Tacir borçlular için iflas yolu da açıktır: iflas, borçlunun bütün malvarlığının alacaklılar arasında paylaştırıldığı toplu bir takiptir. Borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altındaki borçlu, alacaklılarıyla yapacağı bir anlaşmaya dayanarak konkordato isteyebilir; mahkemenin verdiği mühlet süresince borçluya karşı kural olarak takip yapılamaz.

İlk adımlar

  1. Size ödeme emri tebliğ edildiyse tebliğ tarihini not edin; ilamsız takipte itiraz süresi yedi, kambiyo senedine dayalı takipte beş gündür.
  2. Alacaklıysanız alacağın dayanağını (sözleşme, fatura, senet, dekont) ve vade tarihlerini bir araya getirin.
  3. Haciz işlemlerinde haczedilemeyecek mal ve gelirlerin kanunda sayıldığını, maaşın ancak bir bölümünün haczedilebileceğini unutmayın.
İcra dosya borcuAsıl alacak, faiz, harçlar ve icra vekâlet ücretiyle dosyayı kapatma tutarı.Maaş hacziMaaştan kesilecek aylık tutar, sıradaki hacizler ve borcun kapanma süresi.Yasal ve ticari faizDönem dönem değişen yasal faiz ve avans faizi oranlarıyla.

Sık sorulan sorular

Emekli maaşıma haciz konulabilir mi?

Sosyal Güvenlik Kurumu’nca bağlanan emekli aylıkları, nafaka borçları ve kurumun kendi alacakları dışında kural olarak haczedilemez. Bu kurala aykırı bir haciz konulmuşsa icra mahkemesine şikâyet yoluyla kaldırılması istenebilir.

Tek evim haczedilebilir mi?

Borçlunun hâline uygun evi haczedilemez; ancak evin değeri borçlunun ve ailesinin barınma ihtiyacını aşıyorsa satılabilir ve borçluya hâline uygun bir ev alabileceği bedel bırakılır. Bu korumadan yararlanmak için haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde şikâyet yoluna gidilmelidir; ev, borcun teminatı olarak ipotek edilmişse bu koruma uygulanmaz.

İlamsız takipte itiraz süresini kaçırdım, ne yapabilirim?

Takip kesinleşir ve alacaklı haciz isteyebilir. Borcunuz yoksa menfi tespit davası açabilir, ödemek zorunda kaldıysanız ödemeden itibaren bir yıl içinde istirdat davasıyla geri isteyebilirsiniz. Tebligatın usulsüz yapıldığı durumlarda ise şikâyet yoluyla itiraz süresinin usulsüz tebliğe göre değerlendirilmesi istenebilir.

Çiftçinin traktörü ve hayvanları haczedilebilir mi?

Borçlu çiftçiyse, kendisi ve ailesinin geçimi için zorunlu olan arazisi, çift hayvanları ve tarım aletleri haczedilemez. Hangi malların zorunlu sayılacağı somut duruma göre değerlendirilir; bu mallar borca karşılık rehin ya da ipotek edilmişse koruma uygulanmaz.

Makaleler

Konuyla ilgili yazılar

Tüm makaleler

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla yapılır; randevu için telefon, WhatsApp ya da e-posta kullanılabilir. Büro Havza’da, 25 Mayıs Mahallesi’ndeki Erdoğan İş Merkezi’nin ikinci katındadır. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi