İçeriğe geç
0 (362) 438 40 52

Aile, miras ve günlük hayat

Tüketici hukuku

Ayıplı mal ve hizmet, ikinci el araç alımları, tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi, mesafeli satışta cayma hakkı, banka, kredi ve abonelik uyuşmazlıkları.

Alışveriş fişi

Tüketici hukuku, ticari ya da mesleki olmayan amaçlarla mal veya hizmet satın alan kişileri, karşısındaki satıcı, sağlayıcı ve bankalara göre daha korunaklı bir konuma getirir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun; ayıplı mal ve hizmet, mesafeli satış, taksitli satış, tüketici kredisi ve abonelik gibi sözleşmeleri ayrıntılı kurallara bağlar. Tüketici uyuşmazlıkları, tutarına göre önce tüketici hakem heyetinde, üzerindeki tutarlarda ise arabuluculuk sonrasında tüketici mahkemesinde çözülür.

Bu alandaki başlıca konular

  • Ayıplı mal ve hizmet nedeniyle seçimlik hakların kullanılması
  • İkinci el araç alımlarında gizli ayıp, km düşürme ve hasar kaydı uyuşmazlıkları
  • Tüketici hakem heyeti başvuruları ve kararlara itiraz
  • Tüketici mahkemesi davaları ve dava öncesi arabuluculuk
  • Mesafeli satış ve internet alışverişlerinde cayma hakkı
  • Banka, kredi kartı, tüketici kredisi ve abonelik sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar

Ayıplı mal ve seçimlik haklar

Satıcının bildirdiği ya da tüketicinin beklemekte haklı olduğu nitelikleri taşımayan, kullanım amacını önemli ölçüde etkileyen eksiklikleri bulunan mal ayıplıdır. Tüketici ayıplı mal karşısında dört seçimlik haktan birini kullanabilir: satılanı iade etmeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, ayıp oranında bedelden indirim, aşırı bir masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım ya da imkân varsa ayıpsız misliyle değişim. Satıcı seçilen hakkı yerine getirmekle yükümlüdür; onarım ve değişimde kural olarak otuz iş günlük süre uygulanır. Ayıplı maldan doğan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Ayrıntılar: ayıplı mal ve tüketicinin hakları.

Tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesi

Değeri her yıl ilan edilen sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur; 2026 yılı için bu sınır 186.000 TL’dir. Başvuru, tüketicinin yerleşim yerindeki ya da işlemin yapıldığı yerdeki hakem heyetine e-Devlet üzerinden veya dilekçeyle yapılır ve ücretsizdir. Heyet kararlarına karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır; anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde dava açılır.

İkinci el araç alımları

Bir galeriden ya da araç alım satımını meslek edinen kişiden satın alınan ikinci el araçlar da tüketici işlemidir; satıcı aracın hasar kaydını, değişen ve boyalı parçalarını ve kilometresini doğru bildirmekle yükümlüdür. Sonradan gizli bir ayıp, bildirilmeyen ağır hasar kaydı ya da düşürülmüş kilometre ortaya çıkarsa tüketici seçimlik haklarını kullanabilir. İki tüketici arasındaki el değiştirmelerde ise Türk Borçlar Kanunu’nun ayıp hükümleri uygulanır ve alıcının aracı teslim aldıktan sonra makul sürede gözden geçirip ayıbı satıcıya bildirmesi gerekir. Her iki durumda da ekspertiz raporu ve satış sözleşmesi en önemli delillerdir.

Mesafeli satış ve cayma hakkı

İnternet, telefon ya da katalog yoluyla, satıcıyla yüz yüze gelmeden yapılan alışverişlerde tüketici, malın teslim alındığı günden itibaren on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Hizmet sözleşmelerinde bu süre sözleşmenin kurulduğu günden başlar. Tüketiciye özel olarak hazırlanan ürünler, çabuk bozulan mallar ve ambalajı açılmış hijyen ürünleri gibi bazı istisnalar vardır. Cayma bildirimi yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısıyla yapılmalı; satıcı bildirimden itibaren on dört gün içinde bedeli iade etmelidir.

İlk adımlar

  1. Faturayı, sipariş kayıtlarını, garanti belgesini ve satıcıyla yazışmaları saklayın.
  2. Ayıbı satıcıya yazılı olarak bildirin ve bildirim tarihini kayıt altına alın.
  3. 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurulur.
Arabuluculuk zorunlu mu?Uyuşmazlık türünü seçin; dava öncesi arabuluculuğun gerekip gerekmediğini görün.Kredi erken ödemeKonut ve tüketici kredisinde erken kapamada faiz indirimi ve erken ödeme tazminatı.Yasal ve ticari faizDönem dönem değişen yasal faiz ve avans faizi oranlarıyla.

Sık sorulan sorular

Faturam yoksa başvuru yapabilir miyim?

Fatura en güçlü belge olmakla birlikte, sipariş kaydı, banka ya da kredi kartı dökümü, garanti belgesi ve satıcıyla yazışmalar da alışverişi ispat edebilir. Başvuruda elinizdeki tüm belgeleri sunmanız önerilir.

Tüketici hakem heyetine başvuru ücretli mi?

Hayır. Tüketici hakem heyetine başvuru ücretsizdir ve e-Devlet üzerinden yapılabilir. Heyet gerekli gördüğünde bilirkişi incelemesi yaptırabilir; bu giderler tüketiciden alınmaz.

Garanti süresi bittikten sonra ayıp çıkarsa ne olur?

Garanti süresi ile ayıptan sorumluluk süresi farklıdır. Ayıplı maldan sorumluluk kural olarak teslimden itibaren iki yıldır; satıcı ayıbı ağır kusur ya da hileyle gizlemişse zamanaşımı süresinden yararlanamaz.

Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?

Evet. Tüketici hakem heyetinin görev sınırının üzerindeki tüketici uyuşmazlıklarında, dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Hakem heyeti kararına itiraz davaları için arabuluculuk gerekmez.

Makaleler

Konuyla ilgili yazılar

Tüm makaleler

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla yapılır; randevu için telefon, WhatsApp ya da e-posta kullanılabilir. Büro Havza’da, 25 Mayıs Mahallesi’ndeki Erdoğan İş Merkezi’nin ikinci katındadır. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi