Trafik kazaları, şehirlerarası yolların ve tarım araçlarının yoğun olduğu Havza ve çevresinde en sık karşılaşılan hukuki sorunlardan biridir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, motorlu araç işletenin sorumluluğunu ve bu sorumluluğu güvenceye alan zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortasını düzenler. Kazada zarar gören kişi; araç hasarını, aracın değer kaybını, tedavi giderlerini, iş göremezlik zararını ve ölüm hâlinde yakınların destekten yoksun kalma zararını isteyebilir. Talep önce sigorta şirketine yöneltilir; sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme yolu açılır.
Bu alandaki başlıca konular
- Araç hasarı ve değer kaybı taleplerinin sigorta şirketine iletilmesi
- Yaralanmalı kazalarda tedavi gideri ve sürekli ya da geçici iş göremezlik tazminatı
- Ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma ve manevi tazminat
- Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları ve itiraz süreçleri
- Kusur oranına itiraz ve Adli Tıp ile bilirkişi raporlarının değerlendirilmesi
- Sigortasız ya da tespit edilemeyen araçlarda Güvence Hesabı başvuruları
Önce sigorta şirketine başvuru
Kazada zarar gören kişi, dava açmadan ya da tahkime gitmeden önce karşı tarafın zorunlu trafik sigortası şirketine yazılı başvuru yapmak zorundadır. Şirket, başvurudan itibaren on beş gün içinde yanıt vermez ya da talebi reddederse yargı yolu açılır. Başvuruda kaza tespit tutanağı, fotoğraflar, ekspertiz raporu, ruhsat ve ehliyet suretleri, yaralanmalarda hastane kayıtları ve raporlar sunulur. Eksik belge nedeniyle sürenin işlememesi riskine karşı başvurunun eksiksiz yapılması ve teslim tarihinin belgelenmesi önemlidir. Kasko sigortası bulunan araçlarda hasar kendi sigorta şirketinizden de karşılanabilir; şirket ödediği tutarı daha sonra kusurlu taraftan ister.
Araç hasarı ve değer kaybı
Onarılan bir araç, özellikle şasi, tavan ya da ana gövde parçalarında hasar görmüşse onarımdan sonra ikinci el piyasasında daha düşük fiyata satılır; bu fark değer kaybı olarak adlandırılır ve trafik sigortasından istenebilir. Değer kaybı; aracın yaşı, kilometresi, hasarın niteliği ve onarımda değişen parçalara göre hesaplanır. Daha önce ağır hasar kaydı bulunan ya da yalnızca boya veya küçük parça değişimi yapılan araçlarda değer kaybı oluşmayabilir. Hesaplamanın nasıl yapıldığı ve hangi belgelerle istendiği trafik kazası, değer kaybı ve tazminat yazısında anlatılmıştır.
Yaralanma ve ölüm hâlinde tazminat
Yaralanmalı kazalarda tedavi giderleri, iyileşme süresince çalışılamayan dönemin kazanç kaybı (geçici iş göremezlik) ve kalıcı bir sakatlık oluşmuşsa sürekli iş göremezlik tazminatı istenebilir; maluliyet oranı yetkili hastanelerden alınan raporla belirlenir. Ölümlü kazalarda ölenin desteğinden yoksun kalan eşi, çocukları ya da bakımını üstlendiği yakınları destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Bedensel zararlarda ayrıca, olayın ağırlığına göre yaralanan ya da ölenin yakınları için manevi tazminat istenebilir; manevi tazminat trafik sigortası teminatı kapsamında değildir ve sürücü ile işletene karşı dava yoluyla istenir.
Sigorta Tahkim Komisyonu ve zamanaşımı
Sigorta şirketiyle uyuşmazlıkta, mahkemeye alternatif olarak Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir; başvuru ücreti talep tutarına göre değişir ve süreç genellikle mahkemeye göre daha kısa sürer. Komisyon kararlarına karşı, tutara göre itiraz hakem heyetine ya da istinaf ve temyiz yoluna gidilebilir. Trafik kazasından doğan tazminat talepleri, zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar; ancak eylem aynı zamanda daha uzun zamanaşımı süresi olan bir suç oluşturuyorsa, örneğin yaralama ya da ölüme sebebiyet, ceza zamanaşımı süresi uygulanır.
İlk adımlar
- Kaza tespit tutanağını, olay yeri fotoğraflarını, ekspertiz raporunu ve poliçe bilgilerini saklayın.
- Dava ya da tahkimden önce karşı tarafın trafik sigortası şirketine yazılı başvuru yapılması zorunludur.
- Yaralanmalı kazalarda hastane kayıtlarını, raporları ve işten uzak kaldığınız günleri belgeleyin.
Sık sorulan sorular
Kazada kusurluysam tazminat alabilir miyim?
Tamamen kusurlu sürücü karşı taraftan tazminat isteyemez. Kusur paylaşılmışsa, karşı tarafın kusuru oranında zararınızı onun trafik sigortasından talep edebilirsiniz. Kusur oranlarına itiraz, bilirkişi incelemesiyle yeniden değerlendirilebilir.
Kaza tespit tutanağı tutulmadıysa ne yapmalıyım?
Yaralanma yoksa sürücüler tutanağı kendileri düzenleyebilir; anlaşamadıklarında ya da yaralanma veya kamu malına zarar varsa trafik polisi ya da jandarma çağrılmalıdır. Tutanak bulunmayan durumlarda kamera kayıtları, tanıklar ve hasar fotoğrafları delil olarak kullanılabilir.
Değer kaybını kendi kaskomdan alabilir miyim?
Hayır. Değer kaybı kasko sigortası teminatında yer almaz; kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından ya da doğrudan kusurlu sürücü ve araç işletenden istenir.
Kazaya karışan araç sigortasızsa kime başvurulur?
Zorunlu trafik sigortası bulunmayan ya da kimliği tespit edilemeyen araçların neden olduğu kazalarda Güvence Hesabı’na başvurulabilir; hesabın hangi zararları karşılayacağı aracın sigortasız mı yoksa tespit edilemeyen mi olduğuna göre değişir. Karşılanmayan zararlar için sürücü ve araç işletenine karşı dava yoluna gidilir.


