İçeriğe geç
0 (362) 438 40 52

Çalışma hayatı, kamu ve ceza

İdare hukuku

İdari işlemlere karşı iptal ve tam yargı davaları, idari para cezalarına itiraz, imar para cezası ve yıkım kararları, belediye işlemleri, kamu görevlilerinin disiplin ve atama uyuşmazlıkları.

Türk bayrağı asılı bir resmî bina

İdare hukuku; bakanlıklar, valilik ve kaymakamlıklar, belediyeler, köy idareleri ve diğer kamu kurumlarıyla bireyler arasındaki ilişkileri düzenler. İdarenin tek taraflı olarak tesis ettiği bir işlem hukuka aykırıysa iptali, idarenin bir eylemi ya da işlemi nedeniyle zarar doğmuşsa tazmini idari yargıda istenir. Samsun İdare Mahkemeleri, Havza’daki idari uyuşmazlıklara bakan ilk derece mahkemeleridir. Bu alanda en kritik nokta sürelerdir: dava açma süresi geçirilen bir işlem, hukuka aykırı olsa bile kesinleşir.

Bu alandaki başlıca konular

  • İdari işlemlere karşı iptal davaları ve yürütmenin durdurulması talepleri
  • İdarenin eylem ve işlemlerinden doğan zararlar için tam yargı davaları
  • İdari para cezalarına itiraz ve imar para cezalarına karşı dava
  • Yapı ruhsatı, yıkım kararı, imar planı ve belediye encümen kararlarına karşı davalar
  • Kamu görevlilerinin disiplin cezası, atama ve özlük hakları uyuşmazlıkları
  • İdareye başvuru dilekçeleri ve bilgi edinme başvuruları

Dava açma süreleri

İdari davalarda dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı bir süre öngörülmemişse Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış gün, vergi mahkemelerinde otuz gündür; süre yazılı bildirimin tebliğinden ertesi gün başlar. İlgililer dava açmadan önce işlemin kaldırılması ya da değiştirilmesi için üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama başvurabilir; bu başvuru işlemeye başlamış dava süresini durdurur ve otuz gün içinde yanıt verilmezse istek reddedilmiş sayılır; ret üzerine süre kaldığı yerden işlemeye devam eder. Bir işlemle haklarının doğrudan etkilendiğini düşünenler ise işlemin ilanından itibaren de dava açabilir. Ayrıntılar: idari dava açma süreleri.

İptal davası, tam yargı davası ve yürütmenin durdurulması

İptal davası, bir idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılır ve işlemi geçmişe etkili olarak ortadan kaldırmayı amaçlar. Tam yargı davası ise idari eylem ve işlemler nedeniyle doğan maddi ve manevi zararın tazminini konu alır. İşlemin uygulanması hâlinde telafisi güç ya da imkânsız zararlar doğacaksa ve işlem açıkça hukuka aykırıysa, mahkemeden yürütmenin durdurulması istenebilir; yıkım kararları ve görev yeri değişiklikleri gibi işlemlerde bu talep çoğu zaman belirleyicidir.

İdari para cezaları

İdari para cezalarına karşı başvuru yolu, cezanın dayandığı kanuna göre değişir. Trafik cezaları ve Kabahatler Kanunu’na göre verilen genel nitelikteki cezalar için, kararın tebliğinden ya da öğrenilmesinden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. İmar mevzuatına aykırılık nedeniyle verilen para cezaları, vergi cezaları ve bazı özel kanunlardaki cezalar için ise idare mahkemesinde ya da vergi mahkemesinde dava açılır. Kanunda aksine hüküm yoksa ceza on beş gün içinde peşin ödenirse dörtte biri indirilir; peşin ödeme başvuru hakkını ortadan kaldırmaz.

İmar, ruhsat ve yıkım kararları

Ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapılar için belediye encümeni veya il özel idaresi tarafından yapının mühürlenmesi, yıkım ve imar para cezası kararları verilebilir. Bu kararlara karşı tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir; yıkımın uygulanması geri dönülmez sonuç doğurduğundan dava ile birlikte yürütmenin durdurulmasının istenmesi önemlidir. Köy yerleşik alanlarındaki ve tarım arazilerindeki yapılar, hayvan barınakları ve depolar ayrı kurallara tabi olabilir; yapının bulunduğu yerin imar durumu her dosyada ayrıca incelenmelidir.

İlk adımlar

  1. İşlemin size tebliğ edildiği tarihi not edin; idari davalarda genel dava açma süresi altmış gündür.
  2. Kabahatler Kanunu’na göre verilen idari para cezalarına tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur.
  3. İşlemin dayanağı olan tutanak, rapor ve yazışmaların suretlerini idareden isteyin.
İdari para cezası%25 indirimli tutar, ödeme ve itiraz için son gün, kesinlik, zamanaşımı ve trafik cezası gecikmesi.Vergi cezası indirimiİhbarnamede indirimle ödeme (VUK 376), uzlaşma imkânı ve vergi davası için son gün.Yasal süre (son gün)İtiraz, istinaf, temyiz ve dava sürelerinin son günü; adli tatil dahil.

Sık sorulan sorular

Dava açma süresini kaçırırsam ne olur?

İdari davalarda süreler kamu düzenine ilişkindir; süre geçtikten sonra açılan dava esas incelenmeden reddedilir ve işlem hukuka aykırı olsa bile kesinleşir. Bu nedenle tebliğ tarihinin kaydedilmesi ve sürenin doğru hesaplanması büyük önem taşır.

İdareye yaptığım başvuruya yanıt verilmedi, ne yapabilirim?

İdareye yapılan başvuruya otuz gün içinde yanıt verilmezse istek reddedilmiş sayılır (2021’de yapılan değişiklikten önce bu süre altmış gündü). Bu sürenin bitiminden itibaren dava açma süresi içinde idari yargıda dava açılabilir.

Trafik cezasına nereye itiraz edilir?

Trafik idari para cezalarına karşı, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Ehliyete el konulması gibi bazı tedbirler için de aynı yol izlenir.

Memura verilen disiplin cezasına karşı dava açılabilir mi?

Evet. Uyarma ve kınama dahil olmak üzere disiplin cezalarına karşı idari yargı yolu açıktır. Dava açma süresi, cezanın tebliğinden itibaren altmış gündür; disiplin kurulunun savunma hakkına uyup uymadığı davada özellikle incelenir.

Makaleler

Konuyla ilgili yazılar

Tüm makaleler

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla yapılır; randevu için telefon, WhatsApp ya da e-posta kullanılabilir. Büro Havza’da, 25 Mayıs Mahallesi’ndeki Erdoğan İş Merkezi’nin ikinci katındadır. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi