İçeriğe geç
0 (362) 438 40 52

Borçlar ve Sözleşmeler

İhtarname Nedir, Nasıl Çekilir? Noter İhtarı, Temerrüt, Süre Verme ve Sonuçları

İhtarnamenin hukuki işlevi, hangi durumlarda zorunlu ya da yararlı olduğu, noter, iadeli taahhütlü mektup ve KEP yolları, ihtarnamede bulunması gerekenler, temerrüt ve faiz, kira, ayıp ve iş ilişkilerinde ihtar.

Kısaca

  • İhtarname, karşı tarafa bir hakkın kullanılacağını, bir borcun ifasının istendiğini ya da bir hukuki sonucun doğacağını resmî ve ispatlanabilir biçimde bildirir.
  • Vadesi belli olmayan borçlarda borçlu ihtarla temerrüde düşer; temerrüt faizi bu tarihten işlemeye başlar.
  • Noter aracılığıyla gönderilen ihtarname, tebliğ tarihini ve içeriğini kesin olarak ispat eder; tacirler arasında bazı ihtarlar için belirli yollar zorunludur.
  • Kira borcunda, ayıp bildiriminde ve iş ilişkisinin sona erdirilmesinde ihtar, hakların korunması için çoğu zaman belirleyicidir.

Bir alacağın tahsili, bir sözleşmenin feshi ya da bir hakkın korunması için atılan ilk adım çoğu zaman dava değil, bir ihtarnamedir. İhtarname, karşı tarafa son bir fırsat tanıyan, aynı zamanda ileride açılacak bir davada önemli bir delil oluşturan yazılı bildirimdir. Doğru yazılmış ve doğru yolla gönderilmiş bir ihtarname, uyuşmazlığın dava açılmadan çözülmesine de katkı sağlayabilir.

İhtarname ne işe yarar?

  • Borçluyu temerrüde düşürmek: Vadesi belirlenmemiş borçlarda borçlu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Temerrüdün en önemli sonucu, alacağa temerrüt faizi işlemeye başlaması ve alacaklının gecikmeden doğan zararını isteyebilmesidir.
  • Süre vermek ve sözleşmeden dönmek: Karşılıklı sözleşmelerde borçlu temerrüde düştüğünde alacaklı, uygun bir süre vererek ifayı isteyebilir; süre içinde ifa edilmezse sözleşmeden dönme ya da tazminat gibi seçimlik haklarını kullanabilir.
  • Bir hakkı kullandığını bildirmek: Fesih, dönme, ayıp ihbarı, önalım ya da sözleşmenin uzatılmaması gibi iradelerin karşı tarafa ulaştığını ispat etmek.
  • Delil oluşturmak: Karşı tarafın ihtara verdiği cevap ya da sessiz kalması, ileride açılacak davada delil olarak kullanılabilir.

Nasıl gönderilir?

Kanunda belirli bir şekil öngörülmemişse yazılı bildirim her yolla yapılabilir; ancak içeriğin ve tebliğ tarihinin ispatı için en güvenli yol noter aracılığıyla gönderilen ihtarnamedir. Noter ihtarnameyi tebliğe çıkarır ve tebliğ şerhini belgeye ekler. Bunun dışında iadeli taahhütlü mektup ve kayıtlı elektronik posta (KEP) da ispat açısından elverişli yollardır.

Türk Ticaret Kanunu’na göre tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshetmeye ya da sözleşmeden dönmeye yönelik ihbar ve ihtarların noter, iadeli taahhütlü mektup, telgraf ya da güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta yoluyla yapılması gerekir.

İhtarnamede neler yazmalı?

  1. Taraflar: İhtar eden ve muhatabın adı soyadı ya da unvanı, T.C. kimlik veya vergi numarası ve tebligat adresi.
  2. Olaylar: İlişkinin dayanağı olan sözleşme ya da belge, tarihleri ve uyuşmazlığın kısa ve açık anlatımı.
  3. Talep: Ödenmesi istenen tutar ve hesaplanış biçimi, yerine getirilmesi istenen edim ya da kullanılan hak.
  4. Süre: Talebin yerine getirilmesi için tanınan süre ve ödeme yapılacak hesap bilgisi.
  5. Sonuç: Süre içinde talep yerine getirilmezse başvurulacak yollar (icra takibi, dava, fesih).

İhtarname açık, ölçülü ve gerçeğe uygun yazılmalıdır. Tehdit ya da hakaret içeren ifadeler hem hukuki sorumluluk doğurabilir hem de ihtarnamenin delil değerini zayıflatır.

Uygulamada sık karşılaşılan ihtarlar

  • Kira borcu: Konut ve çatılı işyeri kiralarında kira bedelini ödemeyen kiracıya en az otuz gün süre verilerek, ödenmezse sözleşmenin feshedileceği bildirilir. Bir kira yılı içinde iki haklı ihtar, tahliye sebebi oluşturur; ayrıntılar kiracının tahliyesi yolları yazısında.
  • Ayıp ihbarı: Satın alınan malda ya da yaptırılan işte ayıp ortaya çıktığında, bunun karşı tarafa süresinde bildirilmesi hakların korunması için gereklidir.
  • İş ilişkisi: Ücreti ödenmeyen işçinin haklı nedenle fesih bildirimi ya da işverenin yazılı savunma istemi ve fesih bildirimi yazılı olarak yapılmalıdır.
  • Ortaklık ve paydaşlık: Hisseli bir taşınmazı tek başına kullanan paydaşa karşı ecrimisil istenebilmesi için çoğu durumda önce ihtar gerekir.

Akılda tutulacak noktalar

Temerrüt
Vadesi belli olmayan borçta ihtarla gerçekleşir
Kira borcu ihtarı
En az 30 gün süre
Tacirler arası ihtar
Noter, iadeli taahhütlü mektup, telgraf ya da KEP
Zamanaşımı
İhtarname zamanaşımını kesmez; dava ya da takip keser

Sık sorulan sorular

İhtarname zamanaşımını keser mi?

Hayır. Türk Borçlar Kanunu’na göre zamanaşımı; borçlunun borcu ikrar etmesi, dava açılması ya da icra takibi yapılması gibi sebeplerle kesilir. Yalnızca ihtarname göndermek zamanaşımını kesmez.

Muhatap ihtarnameyi teslim almazsa ne olur?

Noter ihtarnamesi Tebligat Kanunu’na göre tebliğe çıkarılır. Muhatap adreste bulunmaz ya da almaktan kaçınırsa tebligat kanundaki usullere göre yapılmış sayılabilir; tebliğ şerhi bu durumu gösterir.

İhtarname göndermeden dava açabilir miyim?

Çoğu durumda evet; ancak vadesi belli olmayan alacaklarda faiz başlangıcı, kira ilişkisinde tahliye ve bazı sözleşmelerde dönme hakkı gibi sonuçlar için önceden ihtar gerekebilir. Dava şartı arabuluculuk gereken uyuşmazlıklarda ise ayrıca arabulucuya başvurulmalıdır.

İhtarnamenin masrafını karşı taraftan isteyebilir miyim?

Haklı çıkılan bir davada ihtarname masrafı, yargılama gideri ya da zarar kalemi olarak karşı taraftan istenebilir. Bu konuda mahkeme somut duruma göre karar verir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumlar mevzuat ve güncel yargı kararları dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla yapılır; randevu için telefon, WhatsApp ya da e-posta kullanılabilir. Büro Havza’da, 25 Mayıs Mahallesi’ndeki Erdoğan İş Merkezi’nin ikinci katındadır. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi